อย่าลืมดูแลสุขภาพใจผู้ดูแล 10 ตุลาคมวันสุขภาพจิตโลก

อย่าลืมดูแลสุขภาพใจผู้ดูแล  10 ตุลาคมวันสุขภาพจิตโลก
เพราะการมีสุขภาพจิตที่ดีส่งผลต่อสุขภาพโดยรวม 10 ตุลาคมวันสุขภาพจิตโลกจึงถูกกำหนดขึ้นเพื่อเตือนให้ทุกคนตระหนักถึงความสำคัญ และหันมาดูแลเอาใจใส่สภาพจิตใจและอารมณ์  

แต่ในความเป็นจริงผู้ดูแลส่วนใหญ่แทบไม่มีเวลาใส่ใจตัวเอง 
ดูแลผู้ป่วยแล้วต้องดูแลใจตัวเองด้วย คำแนะนำนี้พูดง่ายแต่ทำยาก  เนื่องจากการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมต้องใช้ทั้งพลังกายพลังใจสูง 

ปัญหาที่พบได้บ่อยคือ ผู้ดูแลมักหมดแรงสภาพจิตใจอ่อนล้า จากความเครียดสะสม และอาจมีภาวะซึมเศร้า
การสังเกตตัวเอง ทำความเข้าใจและปรับเปลี่ยนบางอย่าง รวมทั้งการขอความช่วยเหลือจะช่วยฟื้นฟูสภาพจิตใจของผู้ดูแลให้ดีขึ้น มีความเข้มแข็งในการรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ ดีขึ้น 
สังเกต 10 สัญญาณเตือนผู้ดูแลเครียด 

1. ซึมเศร้า สิ้นหวัง หดหู่ หงุดหงิดง่าย
2. เลิกเข้าสังคม ไม่เข้าร่วมกิจกรรมที่เคยชอบ
3. วิตกกังวล 
4. โกรธคนและสิ่งที่เผชิญอยู่ 
5. หงุดหงิดง่าย คิดลบ
6. ไม่ยอมรับความจริงเกี่ยวกับโรค  
7. เหนื่อยล้าอ่อนแรง
8. นอนไม่หลับ กังวลเกี่ยวกับผู้ป่วย 
9. ขาดสมาธิ งานง่าย ๆ ทำ ไม่ได้ ขี้ลืม
10. ปัญหาสุขภาพมาเยือน เช่น  โรคหัวใจ เบาหวาน กระเพาะอาหาร อ้วน ปวดศีรษะ ท้องอืด ฯลฯ
ดูแลสุขภาพจิตผู้ดูแลอย่างไร

1. คอยสังเกตความรู้สึกของตัวเอง หากพบสัญญาณเตือน แล้วอยู่กับภาวะเหล่านี้เป็นเวลานาน แนะนำให้ปรึกษาแพทย์
2. เรียนรู้เกี่ยวกับภาวะสมองเสื่อม อาการ และพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในตัวผู้ป่วย จะช่วยให้ผู้ดูแลลดความกังวล มีความรู้ความเข้าใจในการดูแล และ สามารถปรับตัวได้ ช่วยให้ดูแลผู้ป่วยได้ดีขึ้น  
3. เลือกวิธีคลายเครียดที่เหมาะกับตัวเอง เช่น ทำสมาธิ โยคะ  ฝึกหายใจเข้าออกช้า ๆ ฟังเพลง เต้นรำ ชมรายการ ทำงานประดิษฐ์ ปลูกต้นไม้ หากลิ่นหอมที่ช่วยผ่อนคลาย รับประทานของโปรดบ้างแต่ควรควบคุมไม่ให้มากเกินไป พบปะหรือพูดคุยกับเพื่อน เป็นต้น 
4. ดูแลสุขภาพ ร่างกายแข็งแรงช่วยให้จิตใจเข้มแข็งตามมา รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ในปริมาณและสัดส่วนเหมาะสม ออกกำลังกายเป็นประจำ ไม่หักโหม หาเวลานอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น ตรวจสุขภาพประจำปี อย่าลืมพบแพทย์ตามกำหนดนัดหมาย 

*การออกกำลังกาย ช่วยลดฮอร์โมนความเครียด เพิ่มการหลั่งฮอร์โมนแห่งความสุข ช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้น ช่วยการไหลเวียนเลือดทั่วร่างกาย และลดโอกาสเกิดโรคหลายโรค 

*เพิ่มเวลานอนโดยใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น  มีเวลารีบงีบสั้น ๆ นอนเวลาเดียวกับผู้ป่วย ถ้ามีคนช่วยสลับเวรนอนบ้าง  เพิ่มกิจกรรมตอนกลางวันให้ผู้ป่วย และหาสาเหตุผู้ป่วยตื่นกลางคืน   

5. หากพบปัญหาเกินรับมือ ขอความช่วยเหลือจากสมาชิกในครอบครัว ผลัดเวรดูแล ขอความช่วยเหลือจากเพื่อน จ้างผู้ช่วยประจำหรือบางโอกาส หน่วยงานที่ให้คำปรึกษา ร่วมกลุ่มสนับสนุนผู้ดูแลได้ทั้งแบบพบปะพูดคุยหรือทางออนไลน์ เพื่อขอคำปรึกษาหารือสร้างกำลังใจ หรือปรึกษาแพทย์  
พูดซ้ำถามซ้ำทำเครียดทั้งวัน
หลายบ้านอาจเจอปัญหาคล้ายกันนั่นก็คือ ผู้สูงอายุพูดเรื่องเดิมซ้ำ ๆ ...
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับสมองเสื่อม
ภาวะสมองเสื่อม หมายถึง ภาวะที่ความสามารถของสมองเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ที่สามารถทำการงานต่าง ๆ ...
บทความอื่นที่น่าสนใจ
ตัวอย่างกิจวัตร/กิจกรรมประจำวัน
ใส่ใจสุขผู้สูงอายุที่เรารัก 13 เมษายน วันผู้สูงอายุแห่งชาติ
นอกจากความรักแล้ว ความเอาใจใส่ในสุขภาพของพ่อแม่ ปู่ย่า ...
ช่วยด้วย ! ผู้ป่วยโป๊เปลือยต่อหน้าคนอื่น
ผู้ป่วยสมองเสื่อมของใครบ้างอยู่ดี ๆ ...
ช่วยด้วย ! ผู้ป่วยด่าหยาบคาย
พฤติกรรมหนึ่งที่สร้างความเครียดให้กับผู้ดูแลนั่นก็คือ ...
Caregiver Connect
 
© Geriatrics Medicine, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital, Mahidol University. All Rights Reserved.