รักเขาเท่ากับรักตัวเรา 14 กุมภาพันธ์ วันแห่งความรัก

รักเขาเท่ากับรักตัวเรา 14 กุมภาพันธ์ วันแห่งความรัก
ความรักระหว่างเรากับผู้ป่วยสมองเสื่อมที่เรารักนอกจากไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบแล้วยังเต็มไปด้วยหนามแหลมคม ให้เราต้องฝ่าฟันอุปสรรคนานาประการ จากปัญหาการดูแล และการต่อสู้ภายในใจของผู้ดูแลเอง อาจทำให้ความรักเจือจางลงไปตามกาลเวลา    

หากความวุ่นวายความเครียดทำให้ผู้ดูแลลืมความรักไปบ้าง ทุก ๆ ปีวันที่ 14 กุมภาพันธ์  ก็จะช่วยเตือนใจให้นึกถึงความรักความผูกพันที่มีต่อผู้ป่วยสมองเสื่อมของเรา 
ความสัมพันธ์เปลี่ยนไปเมื่อสมองเสื่อม 
เมื่อมีภาวะสมองเสื่อม จะพบว่าผู้ป่วยจะมีปัญหาความจำ ลืมชื่อคน ลืมสิ่งของ เหตุการณ์ สถานที่ ฯลฯ อารมณ์และบุคลิกเปลี่ยนแปลง อาจโมโหง่าย ความอดทนน้อย สูญเสียการคิดเหตุผล มีความเข้าใจผิดแปลกไปจากปกติ 
ความสัมพันธ์เปลี่ยนแปลงไป เช่น เคยเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบครอบครัว เปลี่ยนเป็นคู่ชีวิตหรือลูกหลานของผู้ป่วยปรับบทบาทเป็นผู้ดูแล เมื่อหลงลืมมากขึ้นตามระยะอาการ ก็จะเข้าใจไปว่าผู้ดูแลเป็น พ่อ แม่ หรือคนแปลกหน้า

ข้างในยังเป็นคนเดิม 
ความเปลี่ยนแปลงในตัวผู้ป่วย อาจทำให้คนในครอบครัวทำใจได้ยาก การเรียนรู้และค่อย ๆ ทำความเข้าใจในอาการของโรค ภาวะสมองเสื่อมทำให้ผู้ป่วยเปลี่ยนไปแต่ความจริงแล้วผู้ป่วยยังเป็นคนเดิมของเรา การยอมรับในสิ่งที่ผู้ป่วยเป็น และอยู่กับปัจจุบันจะช่วยให้ผู้ดูแลคลายความทุกข์ใจลง 

ลืมเลือนแต่รับรู้ถึงความรัก
ผู้ป่วยสมองเสื่อมอาจลืมหลายสิ่งหลายอย่างทั้งเรื่องราว เหตุการณ์ต่าง ๆ แม้กระทั่งคนใกล้ชิดเมื่ออาการมากขึ้น  แต่สิ่งที่ยังรับรู้ได้คือ ความรัก ความผูกพัน ความอ่อนโยนที่ได้รับจากการดูแลและใช้ชีวิตร่วมกันในแต่ละวัน  

ความรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย เป็นที่รัก มีส่วนช่วยลดพฤติกรรมต่อต้านให้น้อยลง และเมื่อเปลี่ยนจากการบังคับหรือขัดใจ เป็นการยอมตามไปก่อนค่อยชักชวน หรือเบี่ยงเบนความสนใจ ก็จะลดการกระตุ้นอารมณ์โกรธของผู้ป่วยลงได้เช่นกัน 

เมื่อผู้ป่วยอารมณ์สงบผ่อนคลาย การดูแลง่ายขึ้น ผู้ดูแลก็จะมีอารมณ์มั่นคง โกรธผู้ป่วยน้อยลง พฤติกรรมของผู้ป่วยส่งผลดีกลับมายังสภาพจิตใจของผู้ดูแล
ส่งมอบความรักให้ผู้ป่วย
การแสดงออกถึงความรักความผูกพันให้ผู้ป่วยรับรู้ได้นั้นมีหลายวิธี เช่น

- ใช้ความอ่อนโยน พูดคุยด้วยน้ำเสียงนุ่มนวล โอบกอด ปลอบโยนเมื่อผู้ป่วยมีความกลัวหรือวิตกกังวล ไม่ง่ายนักหากแต่ละวันมีแต่บรรยากาศตึงเครียดหรือทะเลาะกันเป็นประจำ อาจค่อย ๆ ปรับเปลี่ยนจากจุดเล็ก ๆ เช่น เวลาโกรธผู้ป่วยแยกตัวไปสงบสติอารมณ์สักครู่ค่อยกลับมาใหม่หลังจากอารมณ์เย็นลงแล้ว   
 
- ชวนนึกถึงวันดี ๆ ในอดีต ความจำปัจจุบันของผู้ป่วยมักหายไปก่อน ผู้ดูแลสามารถใช้ประโยชน์จากความทรงจำเดิมในอดีตที่ยังคงอยู่ ชวนดูภาพเก่า ฟังเพลง ชวนดูหนังสือ ดูภาพยนตร์เก่า  หรือชวนพูดคุยเรื่องราวในอดีตที่มีความสุข

- สร้างบรรยากาศมีความสุขร่วมกัน อาจมอบดอกไม้ ของขวัญเล็ก ๆ น้อย ๆ ชวนทำกิจกรรมที่ผู้ป่วยชอบขณะเดียวกันผู้ดูแลเองก็ได้ผ่อนคลาย อาจ ทำอาหาร ทำงานศิลปะ ทำสวน หรือไปเดินเล่น การใช้เวลาร่วมกันอย่างมีความสุข มีส่วนช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน   
พูดซ้ำถามซ้ำทำเครียดทั้งวัน
หลายบ้านอาจเจอปัญหาคล้ายกันนั่นก็คือ ผู้สูงอายุพูดเรื่องเดิมซ้ำ ๆ ...
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับสมองเสื่อม
ภาวะสมองเสื่อม หมายถึง ภาวะที่ความสามารถของสมองเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ที่สามารถทำการงานต่าง ๆ ...
บทความอื่นที่น่าสนใจ
การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยโรคกระดูกพรุน (Osteoporosis)
ผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนอาจมีข้อจำกัดในการออกกำลังกาย ...
ชนิดของสมองเสื่อม
สมองเสื่อมเกิดได้จากหลายสาเหตุ ที่พบบ่อยเกิดจากอัลไซเมอร์ ...
EP12 มากกว่ารักคือเข้าใจ
การมีผู้ป่วยสมองเสื่อม 1 คน กระทบทุกคนในครอบครัว ...
การลงทะเบียนเพื่อรับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
How to การลงทะเบียนเพื่อรับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ...
Caregiver Connect
 
© Geriatrics Medicine, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital, Mahidol University. All Rights Reserved.